Wstęp

Ocena zmian wydzielania łez i ich pH oraz aktywności lizozymu w warstwie wodnej łez podczas chemioterapii stosowanej w leczeniu raka płuca, piersi i jelita grubego.

Materiał i metody

W zależności od rodzaju chemioterapii 36 chorych podzielono na trzy grupy: grupa I – 12 chorych na niedrobnokomórkowego raka płuca, leczonych wg schematu chemioterapii PE (cisplatyna, etopozyd), grupa II – 12 chorych na raka piersi, leczonych wg schematu FAC (fluorouracyl, doksorubicyna, cyklofosfamid), grupa III – 12 chorych na raka jelita grubego, leczonych wg schematu FU/LV (fluorouracyl, leukoworyna). U wszystkich chorych wykonywano test Schirmera I, pomiar pH łez oraz test lizozymowy. Badania wykonywano przed chemioterapią oraz po 2., 4. i 6. cyklach leczenia.

Wyniki

W grupach I i II wykazano istotny statystycznie spadek wydzielania łez (p<0,001), w grupie III natomiast – wzrost badanych wartości (p<0,001). Odczyn pH płynu łzowego w grupach I i II obniżył się po 2. cyklu chemioterapii (p<0,001). W kolejnych cyklach wartości pH nie uległy już istotnej zmianie, utrzymywał się odczyn lekko kwaśny. W grupie III od wdrożenia 2. cyklu leczenia uzyskano wzrost poziomu pH łez (p<0,001), który utrzymywał się na takim poziomie końca prowadzonych badań. W teście lizozymowym wykazano istotne obniżenie aktywności lizozymu u chorych ze wszystkich badanych grup (p<0,001) – największe u chorych z grupy leczonej wg schematu FAC.

Wnioski

Badane cytostatyki wpływają niekorzystnie na stan warstwy wodnej filmu łzowego, powodując zmiany w jej wydzielaniu, a także na zmianę pH łez, powodując zmiany w kierunku pH bardziej kwaśnego (schemat PE i FAC) lub zasadowego (schemat FU/LV), ponadto obniżają aktywność lizozymu w warstwie wodnej łez. Zmiany parametrów filmu łzowego po terapii przeciwnowotworowej mogą mieć wpływ na zaburzenia homeostazy powierzchni oka i powikłania infekcyjne.