Wstęp

Cel: Ocena wpływu brachyterapii na zachowanie się naczyń krwionośnych czerniaka naczyniówki w obrazie angiografii indocyjaninowej.

Materiał i metody

Badaniami objęto 55 chorych z czerniakiem naczyniówki. W 30 oczach przeprowadzono brachyterapię z zastosowaniem aplikatora 106Ru, w tym w 11 przypadkach łącząc ją z przezźreniczną termoterapią („metoda kanapki”), 14 guzów leczono aplikatorami z ziarnami 125I. We wszystkich przypadkach przed leczeniem oraz 12 miesięcy i następnie w różnych przedziałach czasu po przeprowadzonym leczeniu wykonano badanie angiografii indocyjaninowej, w którym oceniano wzory mikrokrążenia (microcirculation patterns – MCPs) czerniaków naczyniówki. Okres obserwacji wahał się od 14 do 22 miesięcy (średnio 16 miesięcy).

Wyniki

W 23 czerniakach (41,8%) wyjściowe badanie angiograficzne wykazało obecność złożonych wzorów mikrokrążenia (complex MCPs), wśród których występowały: naczynia równoległe z poprzecznymi połączeniami, łuki z rozgałęzieniami, pętle oraz sieci naczyniowe. Niezłożone wzory mikrokrążenia (non-complex MCPs), obejmujące proste naczynia, równoległe bez poprzecznych połączeń, łuki bez rozgałęzień, zaobserwowano w 32 guzach (58,2%). Dwanaście miesięcy po zastosowanym leczeniu 38 czerniaków (69,1%) wykazało istotne zmiany w morfologii MCPs. W badaniu ultrasonograficznym średnia regresja grubości guzów ze złożoną postacią mikrokrążenia (complex MCPs) wyniosła 57,4%, natomiast w przypadku czerniaków z niezłożonym wzorem mikrokrążenia (non-complex MCPs) odsetek ten wynosił średnio 36,2 (p = 0,01). Nie znaleziono istotnej statystycznie zależności, jaka zachodzi między stopniem redukcji grubości guzów a zastosowaną metodą leczenia, która jednak miała istotny wpływ na zachowanie się MCPs (p<0,001). W czerniakach leczonych „metodą kanapki” stwierdzono nieznaczne zmiany w MCPs lub ich brak, podczas gdy guzy leczone 106Ru i 125I wykazały istotne zmiany w MCPs (p<0,001). Analiza statystyczna wykazała istnienie zależności, jaka zachodzi między rodzajem wyjściowych wzorów mikrokrążenia a stopniem ich zmiany po przeprowadzonym leczeniu (p<0,001). Guzy z sieciami naczyniowymi, pętlami, łukami z rozgałęzieniami oraz równoległymi naczyniami z poprzecznymi połączeniami wykazały większą regresję niż guzy z innymi MCPs. U dwunastu chorych, u których czerniaki naczyniówki charakteryzowały się złożoną postacią MCPs, pojawiły się odległe przerzuty.

Wnioski

Wyniki naszych obserwacji sugerują, że odpowiedź czerniaka naczyniówki na leczenie metodą brachyterapii jest uwarunkowana rodzajem mikrokrążenia guza, które można zobrazować w badaniu angiografii indocyjaninowej. Obecność złożonego typu mikrokrążenia jest związana z wysokim wskaźnikiem regresji guzów oraz wysokim ryzykiem wystąpienia odległych przerzutów.