Układ dopełniacza jest grupą kilkudziesięciu białek biorących udział w nieswoistej odpowiedzi immunologicznej organizmu. Aktywacja tego układu zachodzi w sposób kaskadowy, czyli każdy kolejny składnik aktywuje następny i prowadzi do powstania kompleksu atakującego błonę i inicjującego śmierć lityczną komórki. W ten sposób układ dopełniacza spełnia ważną funkcję obronną w walce z zakażeniami.

W prawidłowej gałce ocznej jest on stale aktywowany, uwalnia zatem niewielkie ilości aktywnych produktów. Białka regulatorowe tego układu utrzymują tę aktywację na niskim poziomie, zapobiegając tym samym autodestrukcji tkanek oka. Wyniki badań z ostatnich lat pokazały, że nadmierna i niekontrolowana aktywacja tego układu może również odgrywać kluczową rolę wśród przyczyn szeroko rozpowszechnionych chorób oczu, takich jak choroby zapalne rogówki, jaskra, zapalenia błony naczyniowej czy też zwyrodnienie plamki związane z wiekiem.

W niniejszym artykule przedstawiono aktualny przegląd piśmiennictwa dotyczący udziału układu dopełniacza w patogenezie ww. jednostek chorobowych, a także roli, jaką odgrywa w prawidłowej gałce ocznej.