Wstęp

Cel: Retinopatia wcześniacza (ang. retinopathy of prematurity – ROP) stanowi najczęstszą przyczynę utraty widzenia u dzieci przedwcześnie urodzonych. Celem pracy jest prospektywna analiza związku zachodzącego między stężeniem mobilizowanych ze szpiku kostnego komórek progenitorowych śródbłonka (ang. endothelial progenitor cells – EPC) a rozwojem retinopatii wcześniaczej.

Materiał i metody

Badaniem objęto 90 noworodków przedwcześnie urodzonych (23-36 Hbd) i 52 zdrowych dzieci urodzonych o czasie (>36 Hbd), które stanowiły grupę kontrolną. Odsetek krążących komórek EPC oceniano we krwi pępowinowej w chwili narodzin dziecka, a następnie we krwi obwodowej w 2. i 6. tygodniach życia noworodka. W dalszej obserwacji dokumentowano obecność retinopatii wcześniaczej oraz oceniano stopień jej zaawansowania.

Wyniki

W grupie wcześniaków, które w prospektywnej obserwacji rozwinęły objawy retinopatii wcześniaczej, wykazano istotnie wyższy odsetek komórek EPC we krwi pępowinowej. W odróżnieniu od noworodków donoszonych u wcześniaków z ROP stwierdzono wyraźnie zaznaczony spadek odsetka komórek EPC we krwi obwodowej w czasie, a stężenie analizowanych komórek w 6. tygodniu po urodzeniu było niższe niż u wcześniaków bez retinopatii.

Wnioski

Wzrost odsetka komórek EPC we krwi pępowinowej dzieci przedwcześnie urodzonych, w tym także wcześniaków, które w dalszej obserwacji rozwinęły objawy retinopatii wcześniaczej, wskazuje, że krążące komórki progenitorowe śródbłonka aktywnie uczestniczą w tworzeniu naczyń krwionośnych w obrębie narządów unaczynionych, a ich liczba we krwi pępowinowej odzwierciedla stopień niedojrzałości narządowej. Spadek liczby krążących komórek EPC obserwowany w 6. tygodniu życia dziecka, w warunkach znacznej niedojrzałości siatkówki wynikającej z jej niedostatecznego unaczynienia, może przyczyniać się do zaburzenia procesu fizjologicznego wzrostu naczyń krwionośnych w jej obrębie.