Wstęp

Wystąpienie zaburzeń hemodynamiki krążenia w naczyniach doprowadzających krew do siatkówki i błony naczyniowej oczu, postrzeganych jako jedna z głównych przyczyn rozwoju zwyrodnień siatkówki w przebiegu krótkowzroczności, jest niezwykle prawdopodobne, ale nie do końca udowodnione. Cel: ocena parametrów przepływu krwi w tętnicy ocznej u osób krótkowzrocznych w zależności od rozległości i stopnia zaawansowania zmian zwyrodnieniowych na dnie oczu.

Materiał i metody

Badaniem prospektywnym objęto 70 osób dotkniętych krótkowzrocznością (w wieku od 18 do 79 lat – 44,9 ± 18,3), u których długość gałek ocznych wynosiła od 22,61 mm do 33,36 mm (27,9 ± 5,37). W zależności od rodzaju zmian zwyrodnieniowych siatkówki i stopnia ich zaawansowania pacjentów podzielono na 4 grupy: I – pacjenci bez zmian zwyrodnieniowych dna oka (n = 32; K – 23, M – 9), II – pacjenci z zanikiem naczyniówkowo-siatkówkowym przy tarczy nerwu wzrokowego (n = 20; K – 14, M – 6), III – pacjenci z rozrzedzoną strukturą siatkówki, towarzyszącą sierpowi krótkowzrocznemu (n = 8; K – 6, M – 2), IV – pacjenci z rozległymi zanikami naczyniówkowo-siatkówkowymi w biegunie tylnym (n = 10; K – 7, M – 3). Metodą kolorowej ultrasonografii dopplerowskiej (Toshiba Aplio SSA, częstotliwość głowicy 12 MHz) oceniano następujące parametry przepływu krwi w tętnicy ocznej: prędkości maksymalną (Vmax), minimalną (Vmin), średnią (Vm), wskaźnik oporu (RI) i pulsacji (PI). Różnice weryfikowano statystycznie (analiza wariancji i współczynnik korelacji Spearmana; p<0,05).

Wyniki

U pacjentów z grup I i II wskaźniki przepływu plasowały się na zbliżonym do siebie poziomie. U pacjentów z grupy III obserwowano niższe parametry Vmax, Vmin i Vm w stosunku do tych samych parametrów u pacjentów z grup I i II. U pacjentów z grupy IV wykazano podwyższone wartości tych parametrów w stosunku do parametrów odnotowanych u pacjentów z grup III, a także I i II. Współczynnik pulsacji u pacjentów ze wszystkich grup utrzymywał się na niezmiennym poziomie, a współczynnik oporu był coraz wyższy, począwszy od pacjentów z grupy I i kończąc na pacjentach z grupy IV. Zaobserwowane różnice nie były znamienne.

Wnioski

Stopień zaawansowania retinopatii krótkowzrocznej jest względnie powiązany z efektywnością przepływu krwi w tętnicy ocznej. Wydaje się, że zróżnicowanie przepływu w tętnicach prawych i lewych, wynikające z asymetrii anatomicznych, nie ma znaczenia dla rozwoju zmian zwyrodnieniowych.