Cel

Retrospektywna analiza kliniczna i histopatologiczna zmian spojówki leczonych chirurgicznie w okresie roku w naszym ośrodku w korelacji z danymi z wywiadu, ze szczególnym uwzględnieniem praktycznego podejścia poprzez podział zmian na ubarwione i pozbawione barwnika (amelanotyczne), a ustaleniem prawdopodobieństwa ich przynależności do zmian łagodnych, przednowotworowych lub złośliwych.

Materiał i metody

Analizie poddano dokumentację 305 pacjentów (164 mężczyzn, 141 kobiet), u których usunięto chirurgicznie zmiany spojówki w Klinice Okulistyki i Onkologii Okulistycznej Katedry Okulistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum w Krakowie w 2017 roku. Oceniano kolorowe fotografie zmian oraz wynik badania histopatologicznego.

Wyniki

Guzy spojówki ubarwione w badaniu klinicznym opisano w 190 (62,3%) przypadkach a guzy pozbawione barwnika w 115 (37,7%). Badanie histopatologiczne potwierdziło obecność zmian łagodnych w 153 (80,5%) przypadkach w pierwszej grupie, a w 62 (53,9%) w drugiej. Zmiany pierwotne stwierdzono u 264 (86,6%) pacjentów, a u 6 (2,0%) z nich naciek powstał w miejscu blizny po innych zabiegach chirurgicznych. Pozostałe 35 (11,4%) przypadków miało charakter wznowy miejscowej po wcześniejszym wycięciu guza spojówki. Tendencję do nawrotów najczęściej miały guzy opisywane w histopatologii jako nowotworowe i przednowotworowe o charakterze melanocytarnym. Zmiany znacznie powiększające się w okresie ostatnich tygodni i miesięcy przed wycięciem oraz obserwowane krócej niż rok częściej miały charakter złośliwy lub przednowotworowy. U pacjentów ze złośliwymi guzami spojówki częściej występowały nowotwory złośliwe innych narządów (18,5%), niż w przypadku pacjentów ze zmianami łagodnymi i przednowotworowymi (6,5%).

Wnioski

W przypadku guzów spojówki, zarówno badanie kliniczne jak i szczególnie starannie zebrany wywiad pozwalają uzyskać informacje pomocne w ustaleniu wstępnej diagnozy i podjęciu optymalnych decyzji terapeutycznych. Słowa kluczowe: spojówka, guzy spojówki, nacieki spojówki, znamię, czerniak, chłoniak.