Cel

Ocena kliniczna i histopatologiczna zmian spojówki leczonych chirurgicznie w okresie jednego roku – w materiale własnym.

Materiał i metody

Retrospektywna analiza kliniczna i histopatologiczna 312 zmian spojówki usuniętych chirurgicznie w Klinice Okulistyki i Onkologii Okulistycznej Katedry Okulistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Medicum w Krakowie w 2017 roku. Zmiany były umiejscowione jednostronnie u 298 pacjentów (97,7%), obustronnie u 7 pacjentów (2,3%). Grupę chorych stanowiło 164 mężczyzn i 141 kobiet, w wieku od 1. do 92. roku życia (średnia wieku 47,9 roku).

Wyniki

W wynikach histopatologicznych łagodne zmiany rozpoznano w 219 przypadkach (70,2%), złośliwe w 61 przypadkach (19,6%), przednowotworowe w 32 przypadkach (10,2%). Najliczniejszą grupę zmian stanowiły znamiona barwnikowe – 138 (44,2%), kolejno pierwotna nabyta melanoza PAM bez atypii – 25 (8%), czerniak – 22 (7%), chłoniak MALT – 25 (8%), pierwotna nabyta melanoza PAM z atypią – 14 (4,5%) i rak płaskonabłonkowy – 12 (3,8%). Najczęstsze trzy lokalizacje zmian to mięsko łzowe – 75 (24%), spojówka gałkowa – 143 (45,8%), w tym spojówka gałkowa bez zajęcia rogówki – 73 (23,4%) oraz spojówka gałkowa z zajęciem rogówki – 70 (22,4%).

Wnioski

Wstępne rozpoznanie na podstawie samego badania klinicznego nie zawsze jest zgodne z ostatecznym wynikiem histopatologicznym. Nowotwory złośliwe spojówki są znacznie rzadsze niż łagodne, ale stanowią istotne zagrożenie dla życia pacjenta, konieczne jest zatem niezwłoczne i prawidłowe rozpoznanie histopatologiczne. Wiek i płeć pacjenta, umiejscowienie guza spojówki i jego występowanie obustronne mogą być przydatne do wstępnego rozpoznania i kwalifikowania pacjentów do zabiegu chirurgicznego.